لولین همچنان در آسمان می درخشد

نگارش یافته توسط خسرو جعفری زاده

03 اسفند 1387 ساعت 12:47

دنباله‌دار لولین که هیاهویی در بین منجمان به راه انداخته است، همچنان در آسمان شامگاهی می درخشد. این دنباله‌دار سبز رنگ این روزها میهمان صورتفلکی سنبله است و به سوی صورتفلکی شیر در حال حرکت است و در بین راه مقارنه های زیبایی را پدید خواهد آورد. مقارنه با زحل و دل شیر ( قلب السد ) از این جمله است.   تاریخ میل بعد قدر 3 اسفند -00° 19' 28" 12h 05m 39.0s 6.0 4 اسفند +01° 35' 22" 11h 47m 16.5s 6.0 5 اسفند +03° 32' 36" 11h 28m 22.6s 6.0 6 اسفند +05° 29' 29" 11h 09m 13.2s 6.0 7 اسفند +07° 23' 09" 10h 50m 05.5s 6.1 8 اسفند +09° 11' 04" 10h 31m 16.8s 6.1 9 اسفند +10° 51' 12" 10h 13m 02.6s 6.2 10 اسفند +12° 22' 16" 09h 55m 35.9s 6.3 11 اسفند +13° 43' 37" 09h 39m 06.1s 6.4 12 اسفند +14° 55' 17" 09h 23m 39.3s 6.5 13 اسفند +15° 57' 42" 09h 09m 18.6s 6.6 14 اسفند +16° 51' 36" 08h 56m 04.2s 6.7 14 اسفند +17° 37' 54" 08h 43m 54.4s 6.9 16 اسفند +18° 17' 31" 08h 32m 46.4s 7.0 17 اسفند +18° 51' 20" 08h 22m 36.1s 7.1       مسیر حرکت لولین     تصویر لولین از امیرحسین ابولفتح ( وب سایت عکاسی طرقه )

 

دنباله دار لولین (Lulin) میهمان این هفته آسمان

نگارش یافته توسط اکبر نعمتی

03 اسفند 1387 ساعت 22:00

دنباله دار لولین  (Lulin) طی سفر طولانی خود از خارجی ترین لایه منظومه خورشیدی برای اولین بار به قسمتهای داخلی منظومه خورشیدی وارد شده و از آسمان زمین نیز قابل مشاهده خواهد بود. این هفته این دنباله دار در تاریخ 6 اسفندماه 1387  به نزدیک ترین فاصله اش از زمین می رسد (61 میلیون کیلومتر)  و در آسمان و بعلت عدم مزاحمت نور ماه به سادگی قابل مشاهده خواهد بود و کم کم دنباله اش قابل تفکیک خواهد بود. (استفاده از دوربین دوچشمی و تلسکوپ توصیه می شود.) این ستاره دنباله دار که توسط یک اخترشناس چینی به نام کوانژی یه در دانشگاه سان یات سن و در سال 2007 کشف شده دارای نور درخشان و سبز رنگ است. دلیل رنگ سبز این دنباله دار فوران گازهایی از هسته این ستاره حین سفرش در مسیر خورشید اعلام شده است. این گازها در برابر نور خورشید به رنگ سبز می درخشند. اخترشناس چینی حین مطالعات خود در رصدخانه لولین  (Lulin) بر روی تصویری کیهانی موفق به کشف این ستاره دنباله دار نایاب شد. دنباله دار لولین  (Lulin) در دوشنبه شب 5 اسفند ماه 1387 ساعاتی قبل از طلوع خورشید قابل مشاهده بوده و تا قبل از غروب خورشید تنها یک سوم از مسیر خود را طی خواهد کرد. در این روز این ستاره با 2 درجه اختلاف از سیاره زحل در صورت فلکی اسد قرار خواهد داشت و فرصتی مناسب برای عکاسان نجومی است.

هر ساله شروع سال جديد قمری با حلول ماه محرم همراه است. شايد رؤيت هلال ماه محرم در سال های قبل که کمتر بحرانی بوده و از امسال با بحران های آن روبرو خواهيم شد، در کنار غروبی که ابرها را به رنگ سرخ در آورده، برای هر يک از شما خاطره ای را به دنبال داشته است. مثل عکس زير از آقای علی ابراهيمی که سال قبل تهيه شده است: 1- بررسی علمی رؤيت پذيری هلال شامگاهی محرمموعد رصد، روز يکشنبه 8 دیماه 1387(برابر با 28 دسامبر 2008 و 29 ذيحجه 1429) می باشد. زمان مقارنه هلال محرم ساعت 15:53 روز شنبه 7 دی (به وقت ايران) بوده و در غروب روز بعد، هلال حدود 25 ساعت سن و 11 درجه جدايي زاويه ای از خورشيد دارد. شايد اهميت اين هلال به خاطر در اوج بودن آن باشد (405 هزار کيلومتر). از نظر علمی نقشه زير خطوط رويت پذيری هلال را بر مبنای "بهترين زمان" و بر اساس مدل مثلثی ايران نشان می دهد (محاسبات را در سيستم مکان مرکزی و پارامترها بدون اثر شکست جوّی محاسبه کرده ام): با توجه به اين نقشه، آخرين حد پيش بينی رؤيت با چشم مسلح از جنوب اين تا خط منتهی به ناحيه H1 که خط واصل شهر گناباد در استان خراسان و دماوند در استان تهران و اروميه در استان آذربايجان غربی می باشد. در اين ناحيه تنها در صورت وجود آسمان صاف و شفاف و تيز بودن چشمان رصدگر و تجربه کافی وی ، امکان رؤيت با چشم غير مسلح وجود دارد. اما ناحيه H2 منتهی به خط واصل شهر زابل در استان سيستان و نظنز در استان اصفهان و پاوه در استان کردستان می باشد. در اين ناحيه امکان رؤيت با چشم غير مسلح در شمال ناحيه با کمی دقت و در جنوب آن به راحتی امکان پذير است. برای رؤيت اين هلال در نواحی شمالی ايران نياز به يک دوربين دوچشمی ضعيف در حد 50 يا 60 ميليمتر می باشد. نکته1: در ناحيه H1 محاسبه برای پارامترهای لحظه "بهترين زمان" و در ناحيه H2 محاسبه برای پارامترهای لحظه غروب خورشيد انجام شده است. نکته2: بررسی های دقيق، بر اساس رصدهای هلال در روز نشان می دهد که رؤيت اين هلال با ابزارهای متعارف نجومی نظير تلسکوپهای تا حد 10 اينچ، در ميان روز و قبل از غروب خورشيد امکان پذير نمی باشد. 2- پارامترهای هلال شامگاهی محرم در جدول زير پارامترهای اين رصد در لحظه غروب خورشيد برای سه مکان آمده است (توپوسنتريک بدون اثر شکست). برای ديگر شهرها می توانيد به نرم افزارهای نجومی مراجعه نماييد: پارامترها بندرعباس مرکز ايران تهران غروب خورشيد (ساعت ودقيقه) 16:59 16:58 16:59 مدت مکث (دقيقه زمانی) 45 44 44 ارتفاع(درجه) 7.56 6.88 6.31 جدايي زاويه ای (درجه) 10.76 10.80 10.85 اختلاف سمت (درجه) 6.74- 7.57- 8.18- ضخامت (دقيقه قوسی) 0.26 0.26 0.26 فاز (درصد) % 1 % 1 % 1 سن (ساعت ودقيقه) 25:07 25:06 25:07 فاصله تا زمين (کيلومتر) 405459 405550 405550 3- نکات رصدی هلال شامگاهی محرم از نظر رصدگران با تجربه ای نظير آقایان قاضی ميرسعيد، بوژمهرانی و ... برنامه ريزی رصدی و توجه به نکات مربوط به هر رصد، مهمترين قسمت کار رؤيت هلال به شمار می آيد. چه بسا موفقيت يک رصد هم توجه به اين نکات و اتخاذ تصميمات مناسب باشد: استفاده از سيارات مشتری و زهره در آسمان شامگاهی برای بررسی ميزان فکوس ابزار مورد استفاده، می تواند مفيد باشد. عطارد هم در فاصله حدود 6 درجه ای شمال شمال غرب هلال، می تواند نشانه خوبی باشد. استفاده از شاخصهای مختلف روی افق با کمک خورشيد (قبل از غروب خورشيد) و يا ستارگان (در شب قبل) می تواند در پيدا کردن محل هلال مفيد باشد. برای اين منظور سمت هلال را در لحظه غروب و لحظات بعد، با سمت خورشيد يا ستاره خاص برابر گرفته و زمان عبور را از نرم افزار بدست آوريد. برای اين رصد بهتر است به دنبال رصدگاهی باشيد که افق صفر داشته باشد. وجود کوه در افق باعث می شود هلال در زمان روشنی آسمان، غروب کند و هلال از دست برود. 4- تکرار يک رصد مشابه اکنون که به پارامترهای اين رصد نگاه می کردم، ديدم که تا حدی اين هلال به يک هلال رکورد شکن در گذشته دور شبيه است. دهه 1370 تا 1380 سالهايي است که مجله نجوم برای توسعه شاخه نجوم آماتوری در کشور دست به برنامه ها مختلفی زد و شايد اين تلاش اکنون بعد از 17 سال به بار نشسته است. خصوصاً در زمينه رؤيت هلال که همکاری آقاي صياد و گياهی با اين نشريه خيلی نزديک بود. در شماره 67-68 خبر شکسته شدن رکورد رؤيت هلال با چشم غير مسلح توسط استم در امريکا چاپ شد. پس از آن خبر شکسته شدن رکورد رؤيت هلال با چشم غير مسلح توسط آقای زاهد آرام در شماه 70 (تير 1376) منتشر شد. با اين خبر شوق و ذوق رصدگران برای رکورد شکنی بيشتر شد. اما بازبينی اين رصد ( 17 ارديبهشت 1376 در شهر بيرجند) با استفاده از نرم افزاهای نجومی، نکات زيادی را به ما نشان می دهد. اينکه رؤيت کنندگان اين هلال (آقايان زاهد آرام و فيضی) هلال را در نزديکی افق و دقايقی قبل از غروب هلال رؤيت کرده اند. وجود پارمترهای اين رصد در زير حد رؤيت پذيری، امروزه کارشناسان را بر آن داشته تا رصدهای مشابه انجام شود تا در آينده بتوان برای پيش بينی رؤيت چنين هلالهايي، با اطمينان بيشتری صحبت کرد. به نظر بنده برای رصد هلال محرم، نقاط شمالی ايران نظير شهرهای مشهد، سرخس و بجنورد، می تواند مقايسه خوبی برای اين دو هلال باشد. در زير پارامترهای مقايسه را در لحظه غروب خورشيد می بينيد: پارامترها بيرجند 17-2-1376 هلال 8 دی 1387   مشهد سرخس غروب خورشيد (ساعت ودقيقه) 19:19 16:24 16:18 مدت مکث (دقيقه زمانی) 35 42 42 ارتفاع(درجه) 6.01 5.99 5.88 جدايي زاويه ای (درجه) 9.99 10.61 10.57 اختلاف سمت (درجه) 7.35- 8.14- 8.17- ضخامت (دقيقه قوسی) 0.24 0.25 0.25 فاز (درصد) % 0.87 0.96 0.95 سن (ساعت ودقيقه) 18:03 24:32 24:26 فاصله تا زمين (کيلومتر) 376074 405577 405582 بی شک ديدن هلال محرم با چشم غير مسلح برای نقاط فوق، يک رکورد از نظر پارامتر رؤيت در کمترين اختلاف ارتفاع محسوب خواهد شد. با آرزوي داشتن آسماني بدون ابر و غبار و موفقيت براي تمام رصدگران هلال سيد قاسم رستمي – عضو گروه غير حرفه ای رؤيت هلال تفت- 4-10-87

آقاي سيد قاسم رستمي

بارش جباري در راه است

وحيد طاهرخاني

29-7-1387

بار ديگر ميهماني شهاب‌ها فرا رسيد و اين بار جبار زيبا‌ترين صورت فلكي آسمان شب ميزبان مهماناني از دوردست‌هاي عالم هستي خواهد بود. بارش شهابي جباري هر ساله در ماه اكتبر منجمان را ميهمان خود مي كند. بارش‌هاي شهابي هر كدام در پهنه‌اي از اين آسمان پهناور رخ مي‌دهد و عموماً نقطه‌اي از آسمان ميهمان ده‌ها، صدها و گاهي هزاران شهاب خواهد بود. به اين نقاط كه در آن شهاب‌ها با شدت بيشتري نمايان مي‌شوند كانون بارش مي‌گويند به همين دليل است كه هنگامي كه كانون بارش در محدوده‌ي صورت فلكي قرار مي‌گيرد، نام آن صورت فلكي به عنوان بارش شهابي مطرح مي‌شود. با اين اوصاف چون كانون بارش 30 مهر يا يك آبان در صورت فلكي جبار قرار دارد به آن بارش شهابي جباري مي‌گويند. اوج بارش شهابي جباري  در بامداد 30 مهر (21 اكتبر) است. البته شما چند روز قبل و بعد از اوج بارش هم مي‌توانيد براي مشاهده اين بارش به صورت فلكي جبار و كانون بارش بنگريد و از ديدن شهاب‌ها لذت ببريد. اين بارش شهابي حاصل توده‌هاي به جاي مانده از دنباله‌دار معروف هالي است.       اگر براي اين بارش به نقاطي با آلودگي نوري كم برويد دست كم در اوج بارش در هر ساعت 20 شهاب را مشاهده خواهيد كرد. بديهي است كه در مناطق شهري به دليل كاهش قدر آسمان شهاب‌ها به نسبت كمتر ديده مي‌شوند. بهترين زمان براي مشاهده بارش در زمان پاياني شب مي‌باشد. شناسنامه بارش شهابي جباري: نام بارش:    بارش شهابي  جباري كانون بارش:    صورت فلكي جبار  نزديك ستاره ابط الجوزا موقعيت:    شرق آسمان منشا بارش:    دنبا له دار هالي تاريخ بارش:    19 الي 23 اكتبر تاريخ اوج بارش:   30 مهر                       تعداد شهاب:    در زمان اوج بارش 20 شهاب در هر ساعت سرعت برخورد با جو زمين:  66 كيلومتر بر ثانيه

آخرین بروز رسانی ( 29-7-1387 )

 

با توجه به اهميت رصد هلال بحرانی ماه شوال در روز 29 رمضان از نظر شرعی و از نظر علمی، در اين فرصت کوتاه به بررسی وضعيت رصدی اين هلال در نيمروز و شامگاه روز سه شنبه 9 مهرماه 1387 پرداخته و رصدگران را به برنامه ريزی دقيق و صحيح برای موفقيت هر چه بيشتر برای رؤيت اين هلال ترغيب می نماييم. 1- بررسی رؤيت پذيری هلال شوال قبل از غروب خورشيد موعد رصد، روز سه شنبه 9 مهرماه 1387(برابر با 30 سپتامبر 2008 و 29 رمضان 1429) می باشد. زمان مقارنه هلال شوال ساعت 11:43 روز دوشنبه 8 ام مهر بوده و روز بعد، هلال حدود 24 ساعت سن و 13 درجه جدايي زاويه ای از خورشيد دارد. لذا شکی نيست که با برنامه ريزی صحيح و بکار بردن ابزار مناسب و اصول رصد هلال در روز، بتوان اين هلال را در نيمروز به دام انداخت. جدول زير راهنمای اين رصد بر اساس رصدهای قبلی انجام شده و مدل مثلثی ايران می باشد: نقاط D بندر عباس مرکز ايران تهران ابزار مورد نياز برای رؤيت هلال زمان ارتفاع جدايي زمان ارتفاع جدايي زمان ارتفاع جدايي شروع رصد با تلسکوپ 10 اينج 10:27 43.40 12.72 10:47 40.51 12.88 11:05 37.93 13.03 شروع رصد با تلسکوپ 8 اينج 11:24 48.90 13.03 11:45 44.77 13.20 12:05 41.41 13.36 شروع رصد با دوربين 150 ميليمتر 12:13 50.38 13.29 12:40 45.20 13.49 13:05 41.02 13.68 شروع رصد با دوربين 120 ميليمتر 13:06 48.19 13.56 13:48 40.80 13.85 14:40 32.99 14.19 شروع رصد با دوربين 90 ميليمتر 14:28 38.50 13.98 15:08 30.35 14.27 15:44 23.94 14.54 همانطور که در جدول فوق ديده می شود، رؤيت هلال در جنوب کشور راحت تر از شمال کشور بوده و برای حاشيه جنوبی کشور، در صورت مساعد بودن شرايط جوی، احتمال رؤيت هلال با دوربين 80*20 در زمان هم ارتفاعی، دور از انتظار نيست. 2- بررسی رؤيت پذيری هلال شوال بعد از غروب خورشيد شرايط سخت رؤيت هلال شوال بعد از غروب خورشيد در نقاط مختلف ايران، بيشتر بخاطر ارتفاع و مکث کم اين هلال می باشد. لذا ضمن ارائه خطوط رؤيت پذيری هلال همراه با ابزار مورد نياز در نقاط مختلف ايران، به نظر می رسد که در روز سه شنبه 9 مهرماه 1387 مطابق با 29 رمضان 1429، تنها در نقاط جنوبی استان سيستان و بلوچستان امکان رؤيت هلال شوال با چشم غير مسلح وجود داشته باشد. اما به علت نزديکی اين مناطق به دريا و رطوبت بالا و هم چنين وجود گرد و غبار محلی، ممکن است اين احتمال رؤيت با چشم غير مسلح نيز منتفی باشد. البته پيش بينی مي شود که اين هلال در کشورهای امارات، عمان، یمن، بخشی از عربستان و تمام مناطق افريقا با چشم غير مسلح رؤيت شود. همانطور که در نقشه زير نيز ديده می شود، در تهران برای رؤيت هلال شوال به تلسکوپهای بزرگتر از 8 اينچ نياز می باشد. در يزد و اصفهان نيز به دوربينهای بزرگتر از 80 ميليمتر نياز می باشد. از نظر رصدی توصيه می شود برای هلالهای با جدايي زياد و ارتفاع کم، به دنبال رصدگاهی باشيد که در فاصله دور، موانع ديد طبيعی نظير کوه وجود داشته باشد تا خورشيد در ارتفاع بالا غروب کرده و بتوان هلال را به دور از غبار رؤيت نمود. بر اساس نقشه فوق، در نوار شمالی کشور، امکان رؤيت هلال حتی با ابزار قوی نيز وجود ندارد. مهمترين تفاوتهای بين پارامترهای رصد هلال شوال امسال با هلال شوال سال گذشته بر اساس نقطه مرکزی ايران (طول 54 شرقی و عرض 32 شمالی) در جدول زير تنظيم شده است. ارتفاع و مکث کمتراما ضخامت و اختلاف سمت بيشتر مهمترين تفاوت ديده شده می باشد: پارامترها شوال 1428 شوال 1429 غروب خورشيد (ساعت ودقيقه) 17:25 17:40 مدت مکث (دقيقه زمانی) 21 دقيقه 18 دقيقه ارتفاع(درجه) 3.51 2.94 جدايي زاويه ای (درجه) 15.28 15.18 اختلاف سمت (درجه) 14.70- 14.76- ضخامت (دقيقه قوسی) 0.52 0.53 فاز (درصد) 1.84 1.81 سن (ساعت ودقيقه) 32:55 29:57 فاصله تا زمين (کيلومتر) 406233 393527 جهت مقايسه خطوط پيش بينی رؤيت پذيری هلال شوال سال گذشته را در زير آورده ايم: با آرزوي داشتن آسماني بدون ابر و غبار و موفقيت براي تمام رصدگران هلال سيد قاسم رستمي - تبريز 31-6-87

آقاي سيد قاسم رستمي

مثلثي از مقارنه

خسرو جعفری زاده

16-6-1387

اواسط شهریورماه کمی پس از غروب خورشید در افق غربی هیاهویی برپا است. در این بخش از آسمان زیبای شب سه سیاره شامگاهی در کنار یکدیگر منظره‌ای بسیار زیبا را پدید خواهند آورد.  اگر 30 الی 45 دقیقه پس از غروب خورشید نگاهی به افق غربی بی‌ندازید می توانید سه جسم تقریباً نورانی  را در این بخش از آسمان مشاهده کنید. سیاره های زهره، مریخ، عطارد یه جرم آسمانی در این منطقه هستند که این روزها در نزدیکترین فاصله زاویه‌ای از یکدیگر قرار دارند. پس از غروب خورشید نورانی ترین جسم آسمانی در این منطقه سیاره زهره از قدر منفي 3.9 است که رصد آن به آسانی امکان پذیر است. اگر با چشمان تیزبین خود کمی به سمت چپ این سیاره حرکت کنید در فاصله زاویه ای تقریبی 3 درجه ای آن می توانید، سیاره تیز پا عطارد را از قدر صفر مشاهده کنید که در حال نزدیک‌شدن به بیشترین کشیدگی خود از خورشید است. این سیاره در روز پنجشنبه 21 شهریور ماه به بیشترین کشیدگی شرقی که برابر با 26 درجه و 52 دقیقه است خواهد رسید و پس از این روز شروع به نزدیک شدن به خورشید خواهد نمود.     سیاره دیگر در اين جمع مریخ است که در 3.5 درجه‌ای بالای سیاره زهره و 2.7 درجه‌ای بالای سیاره عطارد قرار دارد. همانطور که در تصویر زیر مشاهده می‌کنید، این سیاره‌ها شکل مثلث را تشکیل خواهند داد. پس فرصت را از دست ندهید. سیاره مریخ نیز در حال نزدیک شدن به خورشيد (از دید  ناظر زمینی) و نقل مكان به آسمان صبحگاهي است. و تا اواخر شهریور فرصت دیدار آن را خواهيد داشت و پس از آن می‌بایست 35 روز دیگر منتظر بمانید تا از افق صبحگاهی طلوع کند.

برنامه ريزی هلالهای اول رمضان 1429

تمام علاقه مندان به رصد رؤيت هلال و ديگر رصدگران نجوم، در ابتدا و انتهای ماه رمضان برنامه ريزی ويژه ای برای رصد هلالهای مربوط به اين ماه داشته و اين روزها سؤال می کنند که چرا سايتهای رؤيت هلال نسبت به ارائه مشخصات اين هلالها، اقدام نکرده اند. در اين فرصت باقيمانده به اختصار نکاتی را برای رصد اين هلال به استحضار می رساند: 1- بررسی رؤيت پذيری هلال شامگاهی رمضان در ايران و جهان موعد رصد، غروب روز دوشنبه 11 شهريورماه 1387(برابر با 1 سپتامبر 2008 و 30 شعبان 1429) می باشد. در اين زمان، هلال در تمام نقاط ايران به راحتی با چشم غير مسلح رؤيت خواهد شد. برای بعضی افراد اين سؤال پيش می آيد که وضعيت رؤيت اين هلال در غروب روز 29 ام شعبان چگونه است؟ نقشه زير بيان گر خطوط رؤيت پذيری و ابزار مورد نياز برای رؤيت اين هلال در منطقه خاور ميانه برای غروب روز يکشنبه 10 شهريور 1387 می باشد. برای مثال در بخشی از کشور یمن، منتهی اليه جنوب عربستان (منطقه نجران) و شمال سودان احتمال رؤيت هلال رمضان با تلسکوپهای بزرگتر از 8 اينچ وجود دارد. در حاليکه همين هلال در مرکز سودان و جنوب اتيوپی، رؤيت با دوربينهای دوچشمی با دهانه 60 ميليمتر امکان پذير می باشد. همچنين در کشور افريقای جنوبی و کليه کشورهای امريکای جنوبی امکان رؤيت هلال رمضان با چشم غير مسلح وجود دارد. 2- مشخصات هلال شامگاهی رمضان با توجه به نقشه فوق رؤيت هلال رمضان در افغانستان، پاکستان، ايران، عراق، عربستان، سوريه، لبنان، مصردر غروب روز يکشنبه 10 شهريور 1387 مطابق با 31 آگوست 2008 حتی با تلسکوپهای قوی غير ممکن می باشد. برای مثال مشخصات اين هلال را برای غروب روز يکشنبه 10 شهريور برای چند نقطه از ايران و ديگر کشورها در زير مشاهده می نماييد. اگر به دو پارامتر ارتفاع و مکث هلال توجه نماييد، متوجه خواهيد شد که هر چه از جنوب به شمال می وريم، وضعيت هلال از نظر رؤيت بدتر شده و بديهی با چنين مقادير پارامترها در نقاط مختلف ايران، رؤيت هلال غير ممکن می باشد. (زمانها برحسب زمان تابستانی ايران می باشد): پارامترها مشهد يزد تهران مکه خارطوم غروب خورشيد (ساعت ودقيقه) 19:31 19:22 19:32 20:07 20:33 مدت مکث (دقيقه زمانی) 9 12 10 20 24 بهترين زمان (ساعت ودقيقه) 19:35 19:27 19:36 20:16 20:43 جدايي زاويه ای (درجه) 9.8 9.9 10.1 10.2 10.3 ضخامت (دقيقه قوسی) 0.23 0.24 0.24 0.25 0.26 ارتفاع(درجه) 0.5 0.2 0.9 2.1 2.6 اختلاف ارتفاع (درجه) 1.6 2.6 1.8 4.3 5.5 اختلاف سمت (درجه) 9.7 9.6 9.9 9.1 8.6 سن (ساعت ودقيقه) 18:37 18:59 19:08 19:48 20:15 فاصله تا زمين (کيلومتر) 381126 381193 381220 381341 381424 همين هلال در غروب روز دوشنبه 11 شهريور ماه در مرکز ايران دارای مشخصات زير بوده و به راحتی قابل رؤيت خواهد بود. دراين زمان در بالای هلال ماه، ديدن سيارات زهره، عطارد و مريخ زيبايي خاصی را به دنبال خواهد داشت: پارامترها مرکز ايران غروب خورشيد (ساعت ودقيقه) 19:18 مدت مکث (دقيقه زمانی) 42 بهترين زمان (ساعت ودقيقه) 19:48 جدايي زاويه ای (درجه) 22.2 ضخامت (دقيقه قوسی) 1.15 ارتفاع(درجه) 3.9 اختلاف ارتفاع (درجه) 8.9 اختلاف سمت (درجه) 20.4 سن (ساعت ودقيقه) 43:10 فاصله تا زمين (کيلومتر) 385761 3- مشخصات هلال در روز- رمضان اگر چه رؤيت هلال شامگاهی رمضان برای رصدگران با تجربه ممکن است چنگی به دل نزند، اما رؤيت هلال رمضان از لحطات پس از طلوع آن در روز دوشنبه مورخ 11 شهريور می تواند تجربه خوبی را به دنبال داشته باشد. محاسبات برای مرکز ايران نشان می دهد که رؤيت اين هلال از همان ابتدای طلوع ماه (7:52) با تلسکوپهای 8 اينچ امکان پذير بوده و در بهترين زمان (14:03) احتمال رؤيت با چشم غير مسلح نيز وجود دارد که خود می تواند نويد بخش ثبت يک رکورد جديد در زمينه رؤيت هلال در روز با چشم غير مسلح باشد. با آرزوي داشتن آسماني بدون ابر و غبار و موفقيت براي تمام رصدگران هلال سيد قاسم رستمي

تلسکوپ فضایی هابل جزییات تازه ای از یک کهکشان غولپیکر کشف کرد ......5/6/87

NGC 1275 کهکشان بسیار فعالی که دارای نواحی غولپیکر اما زیبایی می باشد ، تحت تاثیر یک میدان مغناطیسی فراکیهانی بسیار قوی قرار گرفته است.اما اینکه چگونه ساختارهای ظریف ، مانند آنچه در این کهکشان یافت شد قادر به تحمل چنین محیط پر انرژی هستند خود پرسشی است که تاکنون پاسخی به آن داده نشده است. کهکشان فوق ، یکی از نزدیکترین کهکشانهای بیضوی میزبان سیاهچاله ای ابر پر جرم می باشد.فعالیت پر انرژی گازی که در نزدیکی سیاهچاله در حال چرخش است ، حباب هایی از ماده را وارد خوشه کهکشانی مجاور می کند.نواحی گازی وسیع تا آن سوی کهکشان کشیده می شوند و خوشه کهکشانی را سرشار از گازهای نشری پرتو ایکس چند میلیون درجه ای میکنند.اخترشناسان تصور می کردند این نواحی ظریف می بایستی تابحال در اثر دمای بالا ، پراکنده و تبخیر شده یا برای تشکیل ستارگان در اثر نیروی خود گرانشی رمبیده(فرو ریخته) باشند این نواحی ، تنها مدرک در نور مریی برای اثبات رابطه پیچیده بین سیاهچاله مرکزی و خوشه گازی مجاور می باشند و سرنخ های مهمی در مورد چگونگی تاثیرگزاری سیاهچاله های غولپیکر بر محیط اطرافشان را در اختیار اخترشناسان قرار می دهند. با استفاده از آنچه تلسکوپ فضایی هابل آشکار ساخته است ، گروهی از اخترشناسان به مدیریت اندی فابین از دانشگاه کمبریج انگلستان ، برای اولین بار رشته های منفرد گازی که این نواحی را شکل می دهد ، تجزیه و تحلیل کردند.میزان گازی که در یک رشته ویژه وجود دارد ، حدود 1 میلیون برابر جرم خورشید است! و تا 20,000 سال نوری ادامه می یابند.این نواحی زمانی شکل گرفته اند که گاز سرد ناشی از هسته کهکشان به دنبال حباب های برخاسته از سیاهچاله ، کشیده شده اند. مطالعه جدیدی که در 21 آگوست(31 مرداد) در مجله نیچر منتشر شد ؛ بیان می کند که میدان های مغناطیسی ، گازهای باردار را در مکان خود نگه می دارند و در برابر نیروهایی که ممکن است این نواحی را آشفته کنند ، مقاومت می کنند.این ساختار بنیادی برای رویارویی با فرو ریزش های گرانشی کافی می باشند برای خواندن بقیه خبر به آدرس زیر مراجعه نمایید: [http://www.parssky.com/view/82.aspx

برای نخستین بار، مولکول‌های آلی در سياره‌ای فراخورشيدي کشف شد

با کشف مولکول‌های متان در جو یک سیاره‌ی فراخورشیدی، امیدها برای یافتن سیاره‌ای زمین مانند با شرایط مهیا برای پیدایش حیات بیش‌تر شد.

احسان مهرجو

۶ اسفند ۱۳۸۶

برای نخستین بار در یک سیاره فراخورشیدی مولکول‌های آلی – به شکل متان- کشف شدند. این سیاره‌ی غول پیکر آنقدر به ستاره‌ی مادر نزدیک است که متان تحت این شرایط نمی‌تواند نشانه‌ای از حیات باشد، اما به هر حال این کشف باعث امیدواری است تا منجمان روزی بتوانند موفق به تحلیل جو سرزمین‌های زمین‌گون شوند.

تصویری هنری از یک سیاره‌ی فراخورشیدی سوزان

دو منجم از موسسه «کلتک» آمریکا و یک منجم از دانشگاه لندن با استفاده از تلسکوپ فضایی «هابل»(HST) به رصد سیاره‌ی غول پیکر« HD ۱۸۹۷۳۳b » پرداختند. این سیاره کمی سنگین‌‌تر از مشتری است و در فاصله‌ی ۶۳ سال نوری از زمین قرار دارد.

از آنجا که این سیاره از زاویه‌ی دید ناظر زمینی از مقابل ستاره‌ی مادرش عبور می‌کند، لذا مقداری از نور ستاره بطور تناوبی توسط جو سیاره فیلتر می‌شود، بدین معنی که عناصر شیمیایی جو آن، بعضی طول موج‌های خاص از نور ستاره را جذب می‌کنند.

مشاهدات انجام شده توسط این منجمان ضمن تایید کشف اولیه‌ی بخار آب، وجود گاز متان را نیز آشکار کرده است.

به خاطر اینکه سیاره‌ی HD ۱۸۹۷۳۳b با فاصله‌ای معادل ۱/۰ (یک دهم) فاصله‌ی عطارد از خورشید (حدود ۸/۵ میلیون کیلومتر) بسیار نزدیک به ستاره‌ی مادر گردش می‌کند، لذا این سیاره بسیار داغ بوده و دمای جو آن حدود ۷۰۰ درجه سانتی‌گراد است.

«سارا سیگر»(Sara Seager) از MIT که خود در این پژوهش شرکت نداشته است، می گوید:" این کشف بسیار شگفت انگیز است. وقتی دما تا این حد زیاد باشد، کربن در این شرایط بایستی عمدتا به شکل مونوکسیدکربن (CO) وجود داشته باشد نه متان".

عده‌ای معتقدند که بعضی فرآیندهای شیمیایی که شاید هنوز بطور کامل برای ما مشخص نشده‌اند، باعث متمركز شدن متان در بخش‌هاي سردتر جو و يا مستقيما باعث توليد بيشتر متان شده باشند. در این رابطه سارا سیگر معتقد است که وجود متان ممکن است به این معنا باشد که این سیاره احتمالا غنی از کربن است.

چنین ترکیبی از وجود آب و مولکول‌های آلی در جایی با شرایط جوی بهتر (نسبت به سیاره‌ای با چنین جو سوزاننده‌ای)، می‌تواند نوید بخش حیات در جایی غیر از این کره‌ی خاکی باشد.

منبع : نجوم

راهنماي  ماه گرفتگي ۲ اسفند

ماه‌گرفتگي در ساعت ۰۴:۰۴:۵۹ با خسوف نيمسايه‌اي آغاز مي‌گردد. (تصوير ۳) تشخيص اين مرحله از ماه‌گرفتگي به دليل غلظت كم نيمسايه بسيار سخت است و معمولاً با تلسكوپ‌هاي قوي در زماني‌كه حدود ۲۰ درصد از قرص ماه وارد نيمسايه‌ زمين شده باشد قابل تشخيص است. ولي هر چه به لحظه‌ي شروع گرفت جزئي نزديك شويم گرفت نيمسايه‌اي قابل تشخيص‌تر است و معمولاً از ۷۰ درصد ورود ماه به نيمسايه ديگر مي‌توان با چشم آن را مشاهده كرد.

خسوف جزئي در ساعت ۰۵:۱۲:۵۹ از لبه‌ي غربي ماه آغاز مي‌گردد ولي به دليل نزديكي ماه به افق غربي از ديد ما گويي از لبه‌ي شمال شرقي اين منظره رخ مي‌دهد. با گذشت ۳۸ دقيقه از مرحله‌ي گرفت جزئي، ماه گرفته در روستاي ريش‌پيش واقع در استان سيستان و بلوچستان غروب مي‌كند و رفته رفته شهرها و روستاهاي واقع در استان‌هاي كرمان، خراسان جنوبِي، هرمزگان، خراسان رضوي، خراسان شمالي و يزد غروب خواهد كرد. خسوف كلي در ساعت ۰۶:۳۰:۳۴ آغار خواهد شد. ولي با شروع گرفت كلي، خورشيد هنوز در نيمه‌ي غربي ايران طلوع نكرده است.

تصوير ۳. براي مشاهده‌ي تصوير بزرگ‌تر روي عکس کليک کنيد.

در واقع هر چه به شمال غربي ايران نزديك‌تر شويم خسوف كلي بيشتري را شاهد خواهيم بود. (تصوير ۴) وسط كليت خسوف در ساعت ۰۶:۵۶:۰۵ رخ مي‌دهد. در اين زمان ماه تنها در استان‌هاي ايلام، كرمانشاه، كردستان، زنجان، اردبيل، آذربايجان شرقي و آذربايجان غربي بالاي افق است و ساكنين اين ناحيه، به خصوص در استان‌هاي آذربايجان شرقي و غربي مراحل انتهايي خسوف جزئي را مي‌توانند شاهد باشند. خسوف كلي ادامه مي‌يابد تا جايي كه ماه ثانيه‌هايي پيش از پايان گرفت كلي در روستاي «پير احمد كندي» واقع در استان آذربايجان غربي غروب خواهد كرد و خسوف كلي با مكث زمان ۵۱ دقيقه درون سايه‌ي زمين، در ساعت ۰۷:۲۱:۲۲ پايان خواهد يافت. خسوف جزئي در ساعت ۰۸:۳۹:۰۷ و سپس خسوف نيمسايه‌اي در ساعت ۰۹:۴۷:۱۶ به پايان مي‌رسد و در واقع مراحل خروج ماه از سايه و نيمسايه تنها در قاره‌هاي اروپا، آفريقا و آمريكا و قسمت كوچكي ار خاورميانه قابل مشاهد خواهد بود.